ANA SÖZLEŞMELER DEĞİŞECEK

Bu konu bütün şirketleri ilgilendiriyor.
Yeni Türk Ticaret Kanunu’na göre; 14 Ağustos 2012 tarihine kadar şirket ana sözleşmelerinin Yeni TTK’ya uyumlu olması gerekiyordu.
Ancak yakında yapılacak olan bir değişiklikle, bu süre 1 Temmuz 2013’e uzatılacak.
Yeni TTK ile sağlanan avantajlar ve yeni yapılanma, görev ve sorumluluk dağıtımı vb. konularda, ön çalışma ve hazırlıklar yapılması gerekiyor.
Girişte de belirttiğimiz gibi, sayılı günler çabuk geçiyor. Ana sözleşme değişiklikleri ile ilgili çalışmalara, bir an önce başlamakta yarar var.

TEK KİŞİLİK ANONİM ŞİRKET

Yeni TTK’nın sağladığı en önemli avantajlardan biri de tek kişilik anonim şirketlerle ilgili. Bunun için Yeni TTK yürürlüğe girince;
– Anonim şirketin diğer ortakları, pay senetlerini (ya da geçici ilmuhaberi) tek kişi ortağa devredecekler.
– Anonim şirket pay senedi veya geçici ilmühaber bastırmamışsa, hisse devri nedeniyle sağlanacak kazanç “değer artışı kazancı” olarak gelir vergisine tabi. Bu “ince nokta”ya dikkat etmek gerekiyor.
Yeni kurulacak anonim şirketler ise “tek kişilik” kurulabilecek.

Limited şirketin hisse satışına dikkat

LİMİTED şirketin tek kişilik şirkete dönüşmesinde “vergi” yönünden özellikli bir durum var.
O da şu; limited şirket ortağı hissesini ne zaman elden çıkartırsa çıkartsın, bundan doğan kazanç “değer artışı kazancı” olarak gelir vergisine tabi (GVK. Mükerrer Md.80/4).
Yüzde 1-2 gibi payın devrinde ya da değeri düşük olan hissenin devrinde sorun yok. Nedenine gelince, 2012’de sağlanan kazanca “8.800 TL istisna” var.
Ancak, yüzde 30- 40 ya da 50-60 gibi bir hissenin, diğer ortağa devrinde, şirketin durumuna göre ciddi bir kazanç çıkabilir. Bu aşamada, önerimiz şu;
– Limited şirket anonime dönüştürülüp “pay senedi” bastırılır.
– Bu durumda, pay senedinin iktisap yani edinme tarihi “limited şirketin kurulduğu tarih” oluyor.
– Pay senedinin devri ile vergi sorunu çözümlenebilir.

Ultra vires kalktı

MEVCUT uygulamaya göre şirketler, ana sözleşmelerinde yer almayan konularda faaliyette bulunamıyorlar.
Yeni TTK ile “ultra vires” diye adlandırılan bu sınırlama kalkıyor. Buna göre şirketler, ana sözleşmelerinde yer almayan konularda da faaliyette bulunabilecekler.
Bu nedenle, Yeni TTK’ya göre hazırlanacak ana sözleşmede, ana faaliyet konusu veya konularına kısaca yer verilmesi yeterli olacak.

Anonim şirketin dayanılmaz cazibesi
PERŞEMBE günü, “kıyaslamalı tablo” halinde ayrıntılı açıkladığımız gibi, Yeni TTK ile birlikte “anonim şirket daha cazip” oluyor.
O nedenle, mevcut limited şirketler ve diğer şirketlerin, anonim şirkete dönüştürülmesinde büyük yarar var.
Yeni şirket kuranların da “anonim şirket”i tercih etmeleri daha avantajlı.

Yönetimi devredip sorumluluktan kurtulabilirsiniz

YENİ TTK’ya göre, şirket ana sözleşmesi hazırlanırken dikkat edilecek hususlardan biri de “yönetimin devri” ile ilgili..
Yönetim kurulu, ana sözleşmeye konulacak bir hükme istinaden, düzenleyeceği bir “İç yönetmeliğe göre” yönetimi kısmen veya tamamen, bir veya bir kaç yönetim kurulu üyesine veya üçüncü kişiye devretmeye yetkili kılınabilir.
Buna dayalı olarak yapılan devirlerde, şirketle ilgili çok sayıda sorumluluktan kurtulmak mümkün olabiliyor.

Mal arlığını koruma ve hapis cezasından kurtulma avantajı

ANONİM şirketlerde, yönetim kuruluna girmeyen ortakların, tek kişilik anonim şirketlerde yönetim kurulu üyesi olarak, ortak olmayan birini görevlendiren ortakların;
– Şirketin vergi ve sosyal sigorta primi borcu nedeniyle, 1 TL dahi sorumluluğu yok.
– Diğer borçlar nedeniyle de (kişisel kefalet vermemişse), 1 TL dahi sorumluluğu yok.
Vergi ve Yeni TTK yönünden bunlar; sahte belge, kapsamı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmesi veya alınması, muhasebe hilesi, defterlerin inceleme elemanına ibraz edilmemesi ve diğer nedenlerle “hapis cezasının muhatabı” olmazlar.
Yönetim kurulunda olanlar da “görev dağılımı” yapmak suretiyle, hapis cezasından kurtulabilirler.

NAMA YAZILI PAYLARIN DEVRİNE SINIRLAMA

Anonim şirketlerde normal koşullar altında, “pay devri yönünden” herhangi bir sınırlama söz konusu değil.
Ancak, ana sözleşme ile pay devrine bir sınırlama getirilebilir.

ALTIN HİSSEYE SINIRLAMA GELDİ
Şirket ana sözleşmesinde “oyda imtiyazlı paylar” varsa, Yeni TTK’ya uyumlu hale getirilmesi gerekir.
Yeni TTK ile azami sınır (15) oy olarak belirlendi. Yeni düzenlenecek ana sözleşmede, oyda imtiyazların 15 oya çekilmesi gerekiyor.

ŞİRKETİ TEMSİL YETKİSİ

Ana sözleşmede aksi ön görülmemişse veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa, anonim şirketi temsil yetkisi “çift imza” kullanılmak suretiyle, yönetim kuruluna aittir.
Şirketi temsil yetkisi bakımından farklı bir yetkilendirme düşünülüyorsa, bu durumun şirket ana sözleşmesinde belirtilmesi gerekir.
Çayçı, amele ve hamalın yönetim kurulu üyeliğine son
YENİ TTK ile yıllardır ısrarla uyardığımız bir sorun daha çözümlendi.
Buna göre; ana sözleşmeye istinaden görev ve yetkiyi başkasına devreden organlar ve kişiler; bu görev ve yetkiyi devreden kişilerin seçiminde “makul derecede özen” göstermediklerinin ispat edilmesi halinde, zarardan sorumlu olacaklar.
Daha açık bir anlatımla, önceden olduğu gibi şirket yönetimine; çaycı, amele, alkolik, bulaşıkçı, hamal, odacı ve şoförün getirilmesi ve bunlar ön planda tutularak, “hayali ihracat” yapılmasının veya “naylon fatura ticareti” yapılmasının önüne geçilmiş olacak.

Azlık hakkı

Azınlık hakkı, adı değişerek “azlık hakkı” oldu.
Yeni TTK’da, azlık hakkı olanlara bazı haklar tanındı ama çok özel avantajlar getirildiğinden söz etmek mümkün değil. Çoğunluk hisseye sahip olan; yönetim kurulu üyelerinin belirlenmesinde, kar dağıtımı yapılıp yapılmayacağında, ana sözleşme değişikliğinde ve birçok konuda yine söz sahibi olacak.
Ancak, ana sözleşmeye hüküm konulması halinde, azlık arasından “yönetim kurulu üyesi” seçimine olanak sağlanabilecek. En az yüzde 10 paya sahip olanlar, yönetim kurulundan genel kurulu toplantıya çağırmalarını isteyebilecek. Ayrıca şirketin haklı nedenle feshi, özel denetçi isteme hakkı, nama yazılı hisselerin bastırılmasını talep etme ve finansal tabloların müzakeresinin ertelenmesini isteme gibi hakları da olacak.

 

Size ve sizin durumunuzda olanlara tavsiyemiz şu;

1. Yeni TTK yürürlüğe gerince, limited şirketinizi anonim şirkete çevirin.

2. Anonim şirketin yönetim kurulunu bir kişilik yapın ve ortak olmayan, güvendiğiniz birini yönetim kurulu üyesi olarak seçin.

Bu durumda;

– Anonim şirketin ileride karşılaşabileceği vergi ve sosyal sigorta primi borcu ve cezası nedeniyle 1 TL dahi sorumluluğunuz olmaz.

– Şirketin diğer borçlarından dolayı da herhangi bir sorumluluğunuz olmaz.

– Hapis ve diğer cezaların muhatabı da siz olmazsınız.

ŞİRKETE BORÇ VERMENİN CEZASI VAR MI?

– Yeni Türk Ticaret Kanunu ile ilgili eleştiriler, “ortağın şirkete borçlanması” konusunda yoğunlaştı ama “Ortağın şirkete borç vermesi” hiç gündeme gelmedi. Oysa borç verme gerçeği de var.

Bazı durumlarda (örneğin aybaşında ücretlerin ödenebilmesi, vadesi gelen bir senedin ödenmesi vb. durumlarda), şirkete (faiz vs. almadan) kısa süreli borç veriyoruz. Şirket vadesi gelen bir alacağını tahsil ettiğinde veya geliri olduğunda, verdiğimiz parayı alıyoruz. Yeni TTK’ya göre, bu olayın bir cezası var mı?

YANIT: Ortağın, faizsiz olarak şirkete kısa süreli borç vermesi olayında, Yeni TTK açısından cezalı bir durum ya da yasal bir engel söz konusu değil.

Levhada hapis kalktı mı duruyor mu

-Yeni TTK’da en yadırgadığım düzenlemelerden biri de “işletmenin unvanı” ile ilgili levhanın asılmaması veya unvanın görülebilir bir yere yazılmaması ile ilgili “iki yıllık” hapis cezasıydı. Demek ki birisi biz fark etmeden levhayı götürse, biz hapse gireceğiz. Olacak iş değil!

Sorum şu; bu “ucube” düzenleme değişiyor mu yoksa aynen kalıyor mu?

YANIT: Rahat olunuz. Sizin deyiminizle o “ucube” düzenleme değişiyor.

İşletme unvanını işyerinin görünen bir yerine yazmayan veya levha asmayana hapis cezası bütünüyle kalkıyor. Bu durumda sadece iki bin lira “idari para cezası” kesilecek.

Yeni TTK’ya göre kiracıyı tahliye edebilecek miyim

-Evimi iki yıl önce, yaşlı bir kadına kiraya verdim. Başlangıçta kira oğlu tarafından düzenli yatırılıyordu. Sekiz aydır, bir lira bile kira alamadım. Oğlu “İşlerim kötü, biraz daha bekleyin ödeyeceğim” diyor ama benim de başka gelirim yok. Birçok derde deva olacağı açıklanan bu Yeni TTK, kiracıyı tahliye etmemi de sağlayacak mı?

YANIT: Üzüleceksiniz ama hayır!

Yeni TTK ‘da “kirasını ödemeyen kiracıyı tahliye” ilgili bir düzenleme yok.

Kiracının tahliyesi ve kira alacağınızın tahsili için, noterden ihtar çekerek işlemleri başlatmanız gerekiyor. Size tavsiyemiz, bir avukata başvurup bu işlemleri bir avukat aracılığıyla yapmanızdır.

Şirketten para çekemezsek ne yiyip ne içeceğiz?

-Şirketten para çekmek yasak, çekersen para cezası. Onu da ödemezsen hapis, diyenlere soruyorum; peki biz ne yiyip ne içeceğiz? Çoluk çocuk nasıl okuyacak onlara nasıl üst baş alacağız.

Bir de bunları açıklar mısınız?

YANIT: Sorunuzun iki yanıtı var.

1. Şirketten “ücret” alabilirsiniz. Şirket de size ödediği ücreti “gider” yazar. Daha az “geçici kurumlar vergisi” öder.

2.a) Şirketiniz, (varsa) geçmiş yıl kârlarını ortaklara dağıtabilir.

b) Şirket ortaklarına (2012’de) “kâr payı avansı” dağıtabilir.

Kâr dağıtımı, yüzde 15 stopaja tabi. Tamamı 50 bin lirayı aştığında yıllık gelir vergisi beyannamesi ile yarısını beyan edeceksiniz. Ancak, rahat olun, 2012 yılında elde ettiğiniz kâr payı 275 bin 600 TL’yi aşmadığı sürece, ödenecek gelir vergisi çıkmıyor.

Hemen belirtelim, yapılacak olan değişiklikle şirkete borçlanmada hapis cezası da kalkıyor.

Limited şirket ortağının başka şirkette ücretli çalışması

– Bir limited şirketin ortağı olarak Bağ-Kur (4/b) sigortalısıyım. Yakında bir başka şirkette SSK’lı (4/a’lı) çalışacağım. Hangi sigortam esas olacak ve Yeni TTK’da buna bir sınırlama var mı?

YANIT: Yeni TTK’da herhangi bir sınırlama yok. Bundan böyle, ücretli olarak çalışmaya başladığınızda SSK (4/a) sigortalılığınız esas alınacak. Başvurunuza gerek kalmadan sistem Bağ-Kur sigortalılığınızı sona erdirecek.

Yeni TTK’daki 2 ayrı cezanın farkı ne?

– Yeni TTK’da çok sayıda “adli para cezası” var. Yapılacak olan değişiklikte de bunların önemli kısmının “idari para cezası” olarak değiştirildiği belirtiliyor. İkisi de “para cezası” olduğuna göre, adı “adli” ya da “idari” para cezası olsa ne fark eder?

YANIT : Çok şey fark eder.

Adli para cezasında, para cezası örneğin 300 gün karşılığı verilen adli para cezası ödenmezse, hakimin karşısına çıkarılmadan ve erteleme de söz konusu olmadan, “doğrudan 300 gün hapis cezası” uygulanıyor.

İdari para cezası olayında ise, ceza ödenmediğinde hapse dönüşmesi söz konusu değil.

GEÇİCİ İLMÜHABER YENİ TTK’DA DA VAR MI?

– Hisse senedinin, yeni adıyla pay senedinin yerini alan “geçici ilmühaber” yeni TTK’da da var mı?

YANIT: Evet, var. Yeni TTK’ya göre de “geçici ilmühaber”, pay senedinin yerini alıyor.

Pervasızca davrananın şirket hissesi elinden alınacak
BUNU ben demiyorum!
Yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 208’inci maddesinde yazıyor.

PERVASIZCA NE DEMEK?

Yasa maddesinde “Pervasızca hareket eden” deyimi kullanılmış ama ne anlama geldiği net olarak belli değil!
Hukukçular yıllardır “basiretli iş adamı gibi davranma” deyiminin ne anlama geldiğini tartışıyorlar. Hâlâ ortak bir tanımda birleşemediler.
Şimdi de karşımıza “pervasızca hareket etme” deyimi çıktı.

UNUTULDU MU?

Yeni Türk Ticaret Kanunu’ndaki “fıkra gibi” hataları, aylardır tek tek sıraladık. Önümüzdeki hafta, “Bu yanlış” dediklerimizin, neredeyse tamamı önerdiğimiz gibi düzeltiliyor.
“Pervasızca hareket” ile ilgili maddenin düzeltilmesi, her nasılsa unutulmuş!
Yasa maddesine göre; oy haklarının en az yüzde 90’ına sahip olan şirket, “pervasızca hareket eden” azlığın paylarını satın alabilecek.
Buradaki “pervasız” sözcüğü, biraz pervasız olmuş. Kaldırılmazsa, ileride ciddi sorunlar doğabilir.


Leave a Comment